دو هفته پيش دوستانمان در خانه كوهنوردان تهران سفري ماجراجويانه به دره مور داشتند كه متاسفانه با حادثه اي همراه شد. جاي خوشبختي است كه فرد مصدوم (كه از مربيان فدراسيون نيز هست) علي رغم سقوط ۲۰ متري تنها با چند شكستگي روبروست. نه مرگي و نه حتي قطع نخاعي (خوانندگان محترم توجه دارند كه حد Free Solo را كه در تعريفش مي گويند You Fall, You Die - اگر بيوفتي كشته شدي - را 8 متر در نظر گرفته اند چرا كه احتمال زنده ماندن پس از سقوط از ارتفاعي بالاتر به طرز قابل ملاحظه اي كم مي شود) شايد علت امر را بتوان در عكس العمل سريع خود وي در گرفتن طناب بغل دست، وجود شانس براي بودن چنين طنابي، داشتن كلاه ايمني، وجود فردي آشنا به امور پزشكي و همراه داشتن كيف كمكهاي اوليه مناسب (كه براي خودم نكته جالبي بود) و نيز سرعت عمل همنوردان و در يك كلام مديريت خوب بعد از حادثه دانست كه ابعاد آنرا كنترل نمود (گزارش امداد: http://hamkhaneha.blogfa.com/post-270.aspx). بااين وجود، شاهد واكنشهايي در همان بدو امر بوديم (http://nedayekoohestan.blogfa.com/post-225.aspx)،

(عكس از وبلاگ ماگما)

هرچند از دوستان شنيده ايم دليل حادثه در رفتن تسمه از كارگاه منقاري بوده است و اين موضوع نيز تا كنون مورد تكذيب قرار نگرفته است، ولي به نظر نگارنده براي دريافت جزئيات دقيق بايد تا ارائه گزارش رسمي گروه صبر كرد فقط يادآوري مي شود كه فرد حادثه ديده خود از مربيان فدراسيون مي باشد و اين يعني خط بطلان كشيدن روي عدم مهارت شخص در فرود! از طرف ديگر، روي همين كارگاه، قبل از حادثه عده اي از اعضاي گروه فرود رفتند و اين باز يعني دور بودن احتمال وجود اشكال اساسي در كارگاه و اين بر پيچيدگيهاي موضوع مي افزايد. از نظر نگارنده موضوع در چند بخش قابل واكاوي است كه آنرا به بعد از ارائه گرازش فني موكول مي نماييم.

(عكس از وبلاگ ديار بيستون)

اما نكته جالب اين است كه درست در همين زمان، اولين گردهمايي دره نوردان ايران با همت يك شركت خصوصي در نيشابور برگزار شد و علاقمندان به اين نوع ماجراجويي به تبادل نظر در خصوص مسايل مختلف در حوزه دره نوردي پرداختند.

http://www.hamtanab.com/ShowArticle.aspx?id=2355

تقارن اين دو اتفاق به نظرم جالب آمد. درست زمانيكه عده اي در يكسوي ايران دور هم جمع شدند كه با تمركز روي مسايل ايمني، بر آگاهيهاي خود بيفزايند در اين سوي ميهن يك حادثه رخ مي دهد. آنهم نه در يك گروه مبتدي كه در گروهي كه هركدام از اعضاي آن افرادي كاركشته محسوب مي شوند.

ضمن ابزار خوشحالي از كم هزينه بودن اين حادثه و نيز برگزاري همايش دره نوردي مشتاقانه منتظر ارائه گزارش فني حادثه و تحليل و آناليز آن از سوي كارشناسان امر هستيم. ضمنا دوستان كرجي هم زحمت برگزاري همايش دوم دره نوردي را در پايان تابستان جاري تقبل كرده اند كه همينجا از آنها نيز تشكر مي كنم.

به اميد كاهش حوادث

پي نوشت:

اما در ميان عكسها يك عكس توجه مرا به خود جلب نمود كه البته ربطي به حادثه رخ داده ندارد ولي پتانسيل حادثه ديگري را در خود دارد. اين عكس دوستي (كه اتفاقا او نيز از مربيان فدراسيون است) را نشان مي دهد كه با استفاده از تجهيزات غارنوردي به دره نوردي مي پردازد. البته استفاده از خودحمايت توسط ايشان كار پسنديده ايست و نشان از توجه ايشان به مسايل ايمني دارد. ولي بايد قبول كنيم اولويتها در دره نوردي با غارنوردي يكسان نيست. مثلا هارنس غارنوردي، به طور خاص براي يومار زدن طراحي شده و نقطه اتصال آن (محل نصب مايلون) تا حد امكان پايين آورده شده ولي هارنس دره نوردي درست در خلاف آن عمل مي كند و نقطه اتصال آن به بالاتر از حد نرمال (يعني هارنسهاي سنگنوردي) منتقل شده تا عمليات فرود راحتتر باشد. يا ابزار فرود استاپ صرفا براي تك طناب (اصطلاحا SRT) طراحي شده در حاليكه براي دره نوردي گاها نياز است فرودها با دو رشته طناب (مانند سنگنوردي) صورت بگيرد (البته يك اجبار نيست و حتي نفر آخر هم مي تواند روي تك رشته فرود آيد). 

(عكس از ديار بيستون)

اگر از دو مورد بالا كه تاثيرشان در راندومان است بگذريم اما نمي توان به اين موضوع بي توجه بود تاريكي محض غارها باعث مي شود سياست كلي طراحي و ساخت ابزار، اتصال دائم به طناب باشد در حاليكه در دره نوردي سياست ديگري پيشنهاد مي شود و شخص بايد آماده باشد تا در صورت لزوم و تحت شرايط بسيار دشوار (مانند گير كردن زير فشار آب آبشار) در مدت زماني كم (قبل از آنكه خفه شود) خود را آزاد كند. ابزارهاي هر كدام نيز بر پايه همين نگاهها طراحي مي شوند. استاپ يا ساير ابرازهاي فرود با دو قرقره ثابت يا حتي راك بطور ثابت به هارنس بسته مي شوند و عجله اي در انداختن يا آزاد كردن طناب ندارند از ابزارهاي خوب و ايمن براي غارنوردي محسوب مي شوند در حاليكه ابزارهاي تخصصي دره نوردي درست در نقطه مقابل قرار دارند و سعي مي كنند آزاد كردن طناب با سرعت ميسر شود. نمونه بارز آنرا مي توان D-Jump از شركت كونگ مثال زد كه حتي زير بار هم توانايي آزادسازي دارد. در يك كلام استفاده از ابزار فرود استاپ يا ابزارهاي مشابه آن در دره نوردي دره هاي خيس، مي تواند جان شما را در معرض خطر مرگ قرار دهد!